Makine ithalatı yapan firmalar için yalnızca gümrük vergileri ve teslimat süreçleri değil, ürünlerin teknik mevzuata uygunluğu da önem taşır. CE işareti, AB Uygunluk Beyanı (DoC) ve ithalat denetimleri, makine ithalatı öncesinde değerlendirilmesi gereken temel konular arasındadır.
Ürünün tabi olduğu mevzuatın ve ithalat denetimi kapsamının önceden belirlenmesi; belge eksiklikleri, gecikmeler ve ilave maliyet risklerinin azaltılmasına yardımcı olur.
CE işareti, ilgili teknik mevzuatın kapsamına giren ürünlerin, mevzuatta belirtilen uygunluk şartlarını karşıladığını gösteren bir işarettir. Makine ithalatında CE işaretinin gerekip gerekmediği, ürünün niteliğine ve tabi olduğu teknik düzenlemelere göre değerlendirilmelidir.
Makina Emniyeti Yönetmeliği kapsamındaki makinelerde, ilgili şartların yerine getirilmesi hâlinde CE işareti bulunması gerekir. Ancak her makine veya makine parçası için aynı kurallar geçerli değildir.
İthalat öncesinde şu hususların kontrol edilmesi önemlidir:
Ürünün ilgili teknik mevzuat kapsamında olup olmadığı
CE işaretinin gerekip gerekmediği
Ürüne ilişkin uygunluk değerlendirme prosedürü
Üretici tarafından hazırlanan teknik belgelerin yeterliliği
Ürünün Türkiye'deki ithalat denetimi kapsamına girip girmediği
CE işareti tek başına, ürünün bütün mevzuat şartlarını karşıladığını kesin olarak kanıtlayan bir belge olarak değerlendirilmemelidir. İşaretin ve dayanak belgelerin ilgili ürün mevzuatıyla uyumlu olması gerekir.
Declaration of Conformity (DoC), Türkçede AB Uygunluk Beyanı olarak adlandırılır. İlgili mevzuatın öngördüğü durumlarda bu belge, üreticinin veya mevzuatta sorumlu tutulan kişinin ürünün ilgili gerekliliklere uygun olduğunu beyan etmesini sağlar.
Uygunluk beyanının kim tarafından hazırlanacağı ve hangi bilgileri içereceği, ürünün tabi olduğu mevzuata göre belirlenir. Bu nedenle ithalatçının yalnızca bir DoC belgesi talep etmesi yeterli olmayabilir; belgenin ilgili ürüne ait olması ve mevzuat şartlarını karşılaması da önemlidir.
İthalat öncesinde uygunluk beyanında yer alan marka, model, ürün tanımı ve üretici bilgilerinin ithal edilecek makineyle tutarlı olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Makinenin teknik mevzuata uygunluğunu destekleyen belgeler, ürünün türüne ve uygulanacak mevzuata göre değişebilir. Ürüne göre aşağıdaki belgeler gündeme gelebilir:
AB Uygunluk Beyanı (DoC)
Teknik çizimler ve elektrik devre şemaları
Test raporları ve ilgili teknik değerlendirme belgeleri
Ürüne özgü diğer uygunluk ve güvenlik belgeleri
Bu belgelerin tamamı her makine için aynı şekilde aranmaz. İthalat öncesinde ürünün teknik özellikleri ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle farklı ülkelerden temin edilen makinelerde belge üzerindeki model, seri numarası, üretici ve ürün bilgilerinin fiilen ithal edilecek makineyle örtüşmesi önem taşır.
Makine ithalatında uygulanacak ürün güvenliği denetimi; ürünün GTİP'ine, teknik özelliklerine ve ilgili mevzuata göre belirlenir. Denetim kapsamındaki makineler için TAREKS üzerinden başvuru yapılması ve gerekli belgelerin sunulması gerekebilir.
2026 yılında yürürlükte bulunan Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/32) kapsamında, belirli ürün grupları için ithalat denetimi uygulanmaktadır. Tebliğde yer alan ürün listelerine göre bazı makinelerde ithalat denetim ön izni gerekirken diğer ürünlerde farklı başvuru ve denetim süreçleri uygulanabilir.
İlgili denetimlerde Türk Standardları Enstitüsü (TSE) görev alabilir. Bununla birlikte, her makine ithalatının aynı kapsamda veya aynı yöntemle denetlendiği varsayılmamalıdır.
İthalat öncesinde özellikle şu konuların kontrol edilmesi faydalıdır:
GTİP'in doğru belirlenmesi
Ürünün 2026/32 sayılı Tebliğ kapsamına girip girmediği
Ön izin veya TAREKS başvurusu gerekip gerekmediği
Sunulması gereken belge ve ürün fotoğrafları
Uygunluk beyanının ve diğer teknik belgelerin doğruluğu
Denetim sürecinde talep edilebilecek ek bilgi ve belgeler
Eksik, hatalı veya ürünle uyumsuz belgeler, denetim sürecinin olumsuz sonuçlanmasına ve ithalat işlemlerinin gecikmesine neden olabilir.
Makine ithalatında teknik uygunluk süreçleri ile gümrük işlemlerinin birlikte planlanması gerekir. Yalnızca ürünün satın alınması ve sevk edilmesi, ithalatın tamamlanması için yeterli değildir.
İthalat öncesinde aşağıdaki başlıkların değerlendirilmesi önem taşır:
GTİP sınıflandırması: Makinenin teknik özelliklerine ve kullanım amacına uygun tarife sınıflandırması yapılmalıdır. GTİP, uygulanabilecek vergilerin ve ithalat denetimlerinin belirlenmesinde önemli rol oynar.
Vergi ve mali yükümlülükler: Gümrük vergisi, KDV ve varsa diğer mali yükümlülükler; ürünün GTİP'i, menşei, gümrük rejimi ve ilgili mevzuat dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Ürün güvenliği denetimi: CE işareti veya uygunluk beyanının bulunması, ürünün ayrıca tabi olduğu ithalat denetimlerinden otomatik olarak muaf olduğu anlamına gelmez.
Belge kontrolü: Fatura, taşıma belgeleri, teknik belgeler ve gerekli izin veya uygunluk kayıtları birbiriyle tutarlı olmalıdır.
Zamanlama: Gerekli başvuruların ve belge kontrollerinin sevkiyat öncesinde yapılması, olası gecikme ve ek maliyetlerin azaltılmasına yardımcı olabilir.
Makinenin gümrük işlemlerinin tamamlanması, ürün güvenliğine ilişkin bütün yükümlülüklerin sona erdiği anlamına gelmez.
Piyasaya arz edilen ürünler, ilgili mevzuat çerçevesinde piyasa gözetimi ve denetimine tabi olabilir. Ürünün teknik düzenlemelere aykırı olduğunun tespit edilmesi durumunda, olayın niteliğine ve uygulanacak mevzuata göre düzeltici tedbirler veya diğer idari işlemler gündeme gelebilir.
Bu nedenle ithalatçı firmaların yalnızca gümrük işlemlerine değil, ürünle ilgili uygunluk belgelerinin doğruluğuna ve ilgili mevzuat kapsamındaki sorumluluklarına da dikkat etmesi gerekir.
Makine ithalatında GTİP tespiti, vergilerin değerlendirilmesi, ürün güvenliği denetimleri ve gümrük belgelerinin hazırlanması birbiriyle bağlantılı süreçlerdir.
Vera Gümrük Müşavirliği olarak firmaların makine ithalatı süreçlerinde gümrük mevzuatı, tarife sınıflandırması ve ilgili ithalat denetimleri konusunda destek sağlıyoruz.
İthalat öncesinde yapılacak kısa bir değerlendirme ile ürünün tabi olabileceği gümrük ve denetim süreçlerinin belirlenmesine, gerekli belgelerin kontrol edilmesine ve olası risklerin önceden görülmesine yardımcı oluyoruz.
Makine ithalatınız için ürününüze özel gümrük ve belge süreçlerini değerlendirmek üzere bizimle iletişime geçebilirsiniz.
CE işareti, ilgili teknik mevzuat kapsamında bulunan ürünler için zorunlu olabilir. Gereklilik, makinenin türüne ve tabi olduğu mevzuata göre belirlenmelidir.
DoC, ilgili mevzuatın öngördüğü durumlarda ürünün belirlenen teknik gerekliliklere uygun olduğuna ilişkin düzenlenen uygunluk beyanıdır. Belgenin içeriği ve kim tarafından düzenleneceği, ilgili mevzuata bağlıdır.
Bu durum ürünün GTİP'ine ve ilgili ithalat denetimi tebliğine bağlıdır. Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (2026/32) kapsamında bulunan ürünler için belirlenen başvuru ve denetim kuralları kontrol edilmelidir.
Her makine ithalatı için aynı denetim prosedürü uygulanmaz. Denetimin kapsamı ve yöntemi, ilgili mevzuata ve ürünün özelliklerine göre belirlenir.
Evet. CE işaretinin bulunması, ürünün tabi olduğu ithalat denetimlerinden otomatik olarak muaf olduğu anlamına gelmez. Ürüne uygulanabilir mevzuat ve denetim şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Öncelikle makinenin GTİP'i, vergi yükümlülükleri, tabi olduğu teknik mevzuat, uygunluk belgeleri ve TAREKS başvurusu gerekliliği kontrol edilmelidir. Bu değerlendirmelerin sevkiyat öncesinde yapılması, olası gecikme ve ek maliyet risklerini azaltabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Makine ithalatında uygulanacak yükümlülükler; ürünün teknik özelliklerine, GTİP'ine, menşeine, tabi olduğu mevzuata ve ithalatın somut koşullarına göre değişebilir. İşlem öncesinde güncel mevzuatın ve ilgili ürün denetimi şartlarının ayrıca kontrol edilmesi gerekir.